Monthly Archives :

May 2015

Crna Gora i NATO: Ekonomski aspekti učlanjenja

150 150 Milos2

GetImage.asp

Do kraja godine, u crnogorskom društvu otvoriće se veliki broj rasprava na temu ulaska Crne Gore u NATO savez. Sasvim je sigurno da su od velike važnosti teme sigurnosti i bezbijednosti, obzirom na geopolitički i istorijski značaj učlanjenja Crne Gore u NATO savez. Ipak, nezaobilazna tema je uticaj učlanjenja u NATO na crnogorsku ekonomiju, koja u trenucima ekonomske krize postaje izuzetno važna za malu državu kao što je Crna Gora. S tim u vezi, smatramo da smo dužni građanima ali i kompanijama u Crnoj Gori približiti ekonomski aspekt učlanjenja u NATO savez  i to u širem kontekstu koji ćemo opisati u 10 tačaka.

.

1. Možemo biti ponosni na činjenicu da se Crna Gora našla na investicionim mapama moćnih investitora iz EU, SAD, Kanade, Azije (UAE, Kina, Azerbejdžan, Japan), Australije, što znači da je crnogorski okvir za privlačenje stranih investicija pravilno postavljen. Učlanjenjem Crne Gore u NATO savez, značajno bi se povećale investicije iz zemalja članica NATO-a, što je pokazalo dosadašnje iskustvo zemalja koje su nedavno postale članice saveza. Nove investicije dugoročno znače i nova radna mjesta, nova znanja koja ćemo usvajati od investitora kao i nove prihode za crnogorske kompanije;

2. Učlanjenjem Crne Gore u NATO savez crnogorske kompanije stiču pravo učešća na tenderima NATO-a, koji ima godišnji budžet od preko 700 milijardi dolara. Podsjetimo, ukupni godišnji crnogorski budžet iznosi 1,3 milijarde eura, što je preko 500 puta manje od pomenutog budžeta NATO-a;

3. Otvaranjem ovog ogromnog tržišta za naše kompanije je od presudnog značaja kako bi se povećao njihov prihod i profit. Učestvovanjem na tenderima i dobijanjem istih, crnogorske kompanije bi snažnije ulagale u rast i razvoj, što bi u dužem roku dovelo do većih plata, novih radnih mjesta (naročito za visokoobrazovani kadar). Napomenimo i činjenicu da veće plate u sadašnjosti znače veće penzije u budućnosti, što je posebno važno za sadašnje ali i buduće penzionere. Na kraju, za Crnu Goru otvaranje novih radnih mjesta od presudnog je značaja u cilju jačanja ukupne naše ekonomije ali i standarda svakog građanina ponaosob;

4. Za očekivati je da će se ulaskom Crne Gore u NATO poboljšati kreditni rejting naše države, što u praksi znači da će se privreda i građani zaduživati po nižim kamatnim stopama. Trenutno, ukoliko se odlučite da riješite stambeno pitanje tako što ćete uzeti stambeni kredit od 50.000 eura sa rokom otplate od 20 godina i kamatnom stopom od 8%, plaćaćete mjesečnu ratu od 418 eura (ukupno bi za 20 godina platili banci 50.317 eura kamate). Uz iste ostale uslove, ukoliko bi kamata bila 4%, (što je prilično realno obzirom na visinu kamatnih stopa u državama koje su članice NATO saveza) mjesečna rata bi iznosila 303 eura (ukupno bi platili banci 22.717 eura kamate). Dakle, mjesečno bi banci plaćali manje čak 115 eura, dok bi za 20 godina platili manje banci čak 27.600 eura;

5. U 2014-toj godini, banke koje posluju u Crnoj Gori naplatile su 172 miliona eura kamata od crnogorskih građana i privreda, kao i preko 60 miliona eura naknada i provizija. Zbog učlanjenja u NATO i pada kamatnih stopa, procjenjuje se da bi građani i privreda godišnje manje platili bankama čak 100 miliona eura. Nije teško pretpostaviti šta bi se uradilo sa ovolikim viškom novca – kompanije bi uložile nova sredstva u širenje poslovanja i povećanje plata, što podrazumijeva stvaranje novih radnih mjesta. Za građane, dodatna sredstva znače jačanje njihove kupovne moći koja se može usmjeriti na štednju, ubrzanu otplatu kredita, obrazovanje, ličnu potrošnju…;

6. Valorizacija resursa u oblasti drvoprerade, hidroenergije, turizma, poljoprivrede, mesne industrije na sjeveru Crne Gore bi bila ubrzana, imajući na umu iskustvo koje brojni investitori iz zemalja članica NATO-a imaju a koji bi doprinijeli dugoročno ravnomjernom razvoju Crne Gore;

7. Ulazak Crne Gore u NATO ne bi značio prestanak ruskih investicija u crnogorsku ekonomiju, prvenstveno zbog tržišne logike kapitala. Primjera radi, uprkos krizi u odnosima, evropske banke su i dalje prisutne u Ruskoj Federaciji i podržavaju kompanije i građane kroz kreditne aranžmane koji iznose preko 200 milijardi eura. Takođe, evropske kompanije koje su članice NATO-a investirale su u Rusku Federaciju preko 60 milijardi dolara 2013. godine;

8. Ruski naftni gigant, Gazprom, ponosni je sponzor UEFA-ine Lige Šampiona kao i Njemačkog prvoligaškog fudbalskog kluba Šalke. Jedan od najbogatijih Rusa, Roman Abramovič, vlasnik je fudbalskog kluba Čelzi iz Londona. Mikhail Prokhorov, ruski milijarder, vlasnik je košaraškog NBA tima Brooklyn Nets iz SAD-a. Takvih primjera je na stotine i podupire činjenicu da je logika kapitala drugačija od logike politike. Podsjetimo – Njemačka, Ujedinjeno kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske, kao i Sjedinjene Američke Države su članice NATO saveza koje najviše uplaćuju u budžet NATO-a;

9. Rusko-kiparski investitor CEAC tuži državu Crnu Goru za milijardu (1.000.000.000) eura pred sudom na Kipru, što predstavlja gotovo cijeli godišni budžet Crne Gore. Imajući u vidu vrijednost spora, u slučaju da isti dobije CEAC, može se lako desiti da se zaustavi isplata penzije i plate za državne službenike, kao i da se u dužem vremenskom periodu zaustave investicioni kao i svi drugi projekti u državi. Članstvo Crne Gore u NATO omogućiće da se tužba CEAC-a sagleda sa mnogo više pažnje od strane suda na Kipru, što je vjerujemo cilj svih dobronamjernih crnogorskih građana;

10. Neutralnost, kao legitimna opcija, u ekonomskom smislu nema opravdanja – iskustva evropskih država koje su neutralne i neuporedivo ekonomski snažnije od Crne Gore (Austrija, Švedska, Finska, Irska i Švajcarska) pokazuju da su sredstva koja one izdvajaju za vojni budžet (koji je stub neutralnosti) izuzetno visoka. Crna Gora bi morala ulaže značajno veća sredstva u vojni budžet nego sad (procjene govore da bi morali da izdvajamo dodatnih 150 miliona eura godišnje), što bi za posljedicu imalo smanjenje troškova na drugim stranama u našem budžetu, prvenstveno na značajnoj optimizaciji broja zaposlenih u državnoj upravi, dodatno smanjenje ionako niskih penzija, kao i smanjenje kapitalnih investicija koje se finansiraju iz budžeta.

.

Stvari su sa ekonomske strane gledišta prilično jasne: ako želimo veće plate, veće penzije, nova radna mjesta za sve a posebno za visokoobrazovani kadar, manje kamatne stope, manje mjesečne rate kredita, dugoročni prosperitet, pravnu i ekonomsku sigurnost, više investicija iz zemalja koje su članice NATO – učlanjenje Crne Gore u NATO savez je od presudne važnosti za jačanje ukupne crnogorske ekonomije. Naravno, ulaskom u NATO savez mi dobijamo jedinstvenu šansu za poboljšanje ukupnih parametara naše ekonomije, što znači da je isključivo na nama da iskoristimo ogromne mogućnosti koje nam članstvo nudi. Ako pametno uzmemo dio kolača koji se mjeri stotinama milijardi eura na godišnjem nivou, sasvim smo uvjereni da će svaki segment crnogorskog društva osjetiti konkretne koristi od članstva u NATO savezu.

.

GetImage.asp

Komercijalno upravljanje rizicima i sistem limita

150 150 Milos2

.

Iskoristićemo staru marketinšku foru – iako smo najavili da ćemo raditi uporednu analizu finansijskih izvještaja kompanija Voli i Hard discount Laković, odlučili smo se da vam predstavimo našu uslugu koja je od velike važnosti za sve kompanije koje žele da pravilno upravljaju naplatom svojih potraživanja – uspostavljanje komercijalnog upravljanja rizicima i sistema limita. Page11

.

U vremenima kada postoji izraženo povećanu konkurencija koja pritiska cijene i kada je povećan rizik od bankrotiranja kupaca i dobavljaca, uspostavljanje sistema komercijalnog upravljanja kreditnim rizikom je neophodnost svakog poslovnog sistema.

Uz pravilno postavljen sistem komercijalnog upravljanja kreditnim rizikom, kompanija će imati dugoročno održiv sistem sa malim rizikom nenaplativih potraživanja uz optimizaciju povraćaja na kapital i koji će istovremeno biti efikasan i fleksibilan.

Pored bolje planiranja naplate potrazivanja, možete postaviti bolju pregovaračku poziciju sa kupcima i dobavljačima, kao i smanjiti razne troškove.

Sistem komercijalnog upravljanja kreditnim rizikom podrazumijeva:

1. klasifikaciju klijenata u kategorije za koje se prave posebne cjenovne politike koristeći kombinaciju finansijskih i nefinansijkih faktora;

2. uspostavljanje individualnih kreditnih limita;

3. uspostavljanje limita portfolia;

4. uspostavljanje adekvatnog sistema izvještavanja i praćenja odobrenih kreditnih limita;

5. konstantno praćenje svih dostupnih eksternih izvještaja.

.

Tu smo za vas ukoliko želite da uspostavite komercijalno upravljanje rizicima i sistem limita. Naš broj telefona je 020 221 218.

A o Voliju i Lakoviću, nekom drugom prilikom.